Het Kortrijks energieplan

Het klimaat en duurzaamheid staan al een tijd hoog op de agenda van stad Kortrijk. Maar in het verleden werden beslissingen veelal ad hoc en uit noodzaak genomen. Oude, versleten installaties werden vervangen door nieuwe duurzamere, verouderde daken door geïsoleerde en dat allemaal in functie van het beschikbare onderhoudsbudget.

Met het energieplan is het de eerste maal dat energievriendelijke maatregelen op een cijfermatige, objectieve manier worden genomen. Dankzij het energiekadaster (zie verder) weet de stad nu eindelijk waar de prioriteiten liggen, waar de grootste vervuilers binnen het patrimonium zitten en kunnen we doelgericht aan de slag.

Het is tevens de eerste keer dat er een groot budget gereserveerd wordt om die groene maatregelen te financieren, onafhankelijk van de noodzakelijke onderhoudswerken. Zo verzekeren we dat de stad op termijn zijn doelstelling om alle gebouwen groen, duurzaam en energieneutraal te maken kan waarmaken. Zo verzekeren we ons dat we op de lange termijn kunnen werken.

Dit budget (energiefonds) wordt trouwens telkens opnieuw gevoed door de winsten die we maken op exploitatie (minderuitgaven energiefactuur door groene investeringen).

Ten slotte hangen verschillende acties vast aan het fonds. Met de 4 omvattende plannen (renovatie, zon, water, licht) wil de stad doelgericht inzetten op verschillende domeinen die bijdragen tot het duurzaam, groener en energieneutraal maken van onze stadsgebouwen.

Dit Energieplan Kortrijk zorgt ervoor dat de stad energieneutraal kan worden binnen 15 jaar.

1. De energiekost van de stadsgebouwen

De elektriciteitsprijzen stijgen jaar na jaar (40% op 10 jaar).

2. Het energiekadaster
Om efficiënt te kunnen renoveren en zo de energiekost te doen dalen heeft de stad de 22 grootste energieverbruikers (die instaan voor 80% van het verbruik) onder de loep genomen. Dit hebben we gedaan aan de hand van een energiekadaster, een softwaretool. Via dit kadaster kan de stad op een cijfermatige manier weten waar haar prioriteiten liggen en waar het snelst bespaart kan worden.

We hebben nu voor het eerst een wetenschappelijk onderbouwde volgorde & prioritisering.

3. Het Kortrijks energiefonds
Om de doelstelling: ‘een energieneutrale stad binnen 15 jaar’ te realiseren wordt er een energiefonds opgericht van één miljoen euro.

Het Kortrijks energiefonds is een fonds specifiek en uitsluitend voor energiebesparende maatregelen. Dit fonds zal gebruikt worden voor de realisatie van de diverse (vier) energieplannen.
Het energiefonds is een rollend fonds. We richten dus een intern Esco-bedrijf op. Esco staat eigenlijk voor Energy Service Company. Een bedrijf dat energiediensten levert, met andere woorden. De essentie van een esco-overeenkomst is eenvoudig: het esco-bedrijf voert een energie-project uit, en financiert die investering ook zelf. Door deze investering daalt het energieverbruik, en daardoor ook de energiefactuur. Met een gedeelte van deze besparing betaalt u vervolgens uw nieuwe installatie af. Nadat de installatie is afbetaald wordt u volledig eigenaar van de installatie en geniet u verder van de energiebesparing en de lagere energiefactuur.

Door te investeren in de duurzaamheid van de stadsgebouwen wordt er flink bespaart op de energierekening. Die besparing vloeit rechtstreeks terug naar het energiefonds. Zo blijven er voldoende middelen aanwezig om op termijn alle stadsgebouwen duurzaam, groen en energieneutraal te maken.

De groene toekomst van onze stadsgebouwen wordt zo gegarandeerd.

4. Het zonneplan

De voorbije jaren werd er al geïnvesteerd in het vernieuwen en isoleren van de dakbedekking van diverse stadsgebouwen. Er werd daarbij steeds rekening gehouden met de mogelijkheid tot plaatsen van zonnepanelen. Zonnepanelen passen in de visie van de stad: energieneutraal en op termijn energie autonoom.
Als de stad zelf voorziet in zijn eigen energie is ze niet afhankelijk van fluctuaties in de energieprijs.

Volgende gebouwen hebben reeds zonnepanelen maar hebben nog potentieel tot uitbreiding:

• OC Marke
• E-HUB van SC Lagae + OC De Vonke
• SC Lange Munte (na renovatie dak)

Volgende gebouwen hebben potentieel, maar er zijn eerst nog vernieuwingswerken nodig aan de daken:

• OC Aalbeke
• SC Ter Biezen
• Muziekcentrum
• OC Groeninge
• Administratief stadhuis
• Bibliotheek Kortrijk

Met dit plan zal de stad tegen 2020 1/5 van zijn energie zelf produceren. We worden onze eigen elektriciteitsproducent, we zetten een grote stap richting energieautonomie.

5. Het renovatieplan
In de eerste plaats wil de stad afstappen van het gebruik van aardgas. Aardgas is uitputbare brandstof en stoot Co2 uit bij verbranding.

Bij nieuwe gebouwen wordt resoluut voor een duurzaam alternatief gekozen maar veel van de oude stadsgebouwen gebruiken nog aardgas. Die gebouwen volledig aardgasvrij maken is bijna onmogelijk, financieel en praktisch.

Met het energierenovatieplan worden die gebouwen aangepakt. In de eerste plaats wordt er zo goed mogelijk geïsoleerd. Zo daalt het verbruik en ook de uitstoot.

Ten tweede worden oude stookplaatsen vervangen door nieuwe duurzamere installaties.
Zo’n vervanging kan een besparing opleveren tot 50%.

Onder andere volgende gebouwen komen in aanmerking om deze energierenovatie uit te voeren, op basis van de resultaten uit het energiekadaster :

– SC Marke : stookplaats renovatie
– OC Heule : stookplaats renovatie
– Oud gemeentehuis Heule : stookplaats renovatie
– OC Marke : vernieuwen GBS

6. Het waterplan

De stad verbruikt jaarlijks heel wat water. Denk maar aan de reiniging van de straten, het vullen van de zwembaden en het dagdagelijks waterverbruik van de vele stadsgebouwen. Water wordt jaar na jaar schaarster. Dit zie je ook aan de rekening.

Daarom wil de stad maximaal inzetten op het gebruik van regenwater. De stad zal grote regenreservoirs aanleggen die ten eerste het eigen waterverbruik zullen dekken en ten tweede zullen kunnen worden aangewend als reserve in tijden van lange droogte.

In depot 102 werd de eerste collectieve regenwaterbuffer aangelegd. Dat reservoir is 750 m3 groot en zorgt voor maximaal gebruik van regenwater in het gebouw. Het reservoir wordt ook gebruikt als bevoorradingspunt voor de straatvegers.
Op campus Kortrijk Weide wordt de laatste hand gelegd aan een collectieve regenwaterbuffer van 450 m³. Dat regenwater zal gebruikt worden in functie van het nieuwe zwembad, de fuifzaal Départ, JC Tranzit, de incubator en als extern bevoorradingspunt voor straatreiniging in het centrum van Kortrijk.
Bij de realisatie van het erfgoeddepot en depot Ruimte (BOD), waar nu volop werken aan de gang zijn, wordt ook een regenwaterbuffer voorzien. Die buffer zal voorzien in het waterverbruik van het gebouw zelf, de verschillende spoelinstallaties voor de voertuigen en als bevoorradingspunt voor de straatvegers.
In de diverse sport- en ontmoetingscentra zullen de aanwezig of nieuw te ontwikkelen regenwaterbuffers maximaal worden ingezet.
De stad heeft als opzet om in de nabije toekomst alle waterbuffers te monitoren. Via real time data zal het water efficiënter kunnen worden ingezet en efficiëntie leidt tot besparingen.

7. Het lichtplan

Jaarlijks spendeert de stad heel wat energie aan verlichting, ook in onze stadsgebouwen. In sommige gevallen loopt de kost op tot 30% van het totale energieverbruik van het gebouw.
Het lichtplan heeft als doel het energieverbruik van de stadsgebouwen door licht drastisch te doen dalen.
In de eerste plaats door alle bestaande verlichting te vervangen door LED lampen. Die vervanging kan al een besparing opleveren tot wel 50%.
Ten tweede zal de verlichting zelf geautomatiseerd worden. Op die manier wordt er enkel elektriciteit verbruikt waar nodig.
De stad zal ook meer en meer inzetten op het circulair aankopen van licht. In plaats van de verlichting zelf aan te kopen zal de stad licht huren van de fabrikant. Dit maakt de fabrikant zelf verantwoordelijk voor de levensduur van zijn product. Op die manier heeft hij er baat bij om zijn product zo duurzaam en recyclebaar mogelijk te maken wat opnieuw bijdraagt tot ons klimaat en perfect past in de visie van de stad.

8. Data driven energiebeheer

Meten is weten en weten is bijsturen. Meer en meer worden we onze eigen energieproducent. Het doel is het energiebeheer en de eigen energieproductie te digitaliseren en als real-time big data aan te bieden voor analyse van de doelstellingen en informatiedeling (open data). Op die manier kunnen we onnodig energieverbruik snel ontdekken en gericht bijsturen voor alle stadsgebouwen. Deze digitalisatie alleen al kan leiden tot een daling van 10% van het huidige energieverbruik.


10. Energie-innovatie project : ontwikkelen van energieopslag op onze schaalgrootte

Groene stroom is in tegenstelling tot stroom uit brandstof variabel. Er zijn piekmomenten, waarop er teveel stroom wordt geproduceerd en dal momenten waarop te weinig wordt geproduceerd. Om dit op te vangen zal de stad op termijn energie moeten opslaan.

Een van de manieren om dit te doen is via ons eigen wagenpark. Alle batterijen van al onze elektrische wagens samen vormen één grote batterij waarop heel wat energie kan worden opgeslagen.

De stad engageert zich hiervoor via het EU SEEV4-city programma.

11. Stad schaart zich volop achter plannen Vlaams minister voor Energie.

Vlaams minister van energie Bart Tommelein:
“Knap hoe Kortrijk werk maakt van energie-efficiëntere stadsgebouwen en ons zonneplan op het lokale niveau uitvoert! Het energieplan van het stadsbestuur is duidelijk een win-win voor iedereen. Hopelijk volgen andere lokale overheden hun voorbeeld.”

Arne Vandendriessche

About Arne Vandendriessche

  •  

Leave a Comment